“DÖNERTAŞ” YENİDEN HAYAT BULDU

Aa

Yazdır

İzmir’in yaklaşık 2 yüzyılına tanıklık eden Dönertaş Sebili, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edildi. İlk kez böyle geniş kapsamlı bir restorasyonla kente kazandırılan Dönertaş Sebili’nin çeşmesinden artık hayat akacak.. Sebile ismini veren dönertaş da artık ismine uygun olarak yeniden dönmeye başladı. Yüzyıllar boyunca kendilerine özgü mimarileriyle kentimizi zenginleştiren, yazın kavurucu sıcaklarında bir tas soğuk su içmenin keyfini yaşatan sebiller zamana yenik düşerken, İzmir’de 20. yüzyıl başlarında sayıları 24 adet olan sebillerin sayısı giderek azaldı ve bu özel hatıralardan geriye sadece 4 tane kaldı:  Kemeraltı veya diğer adıyla Sinan-zade Sebili, Çakaloğlu Hanı yanında Gaffar- zade Sebili, Kestelli'deki Katipoğlu Sebili ve Dönertaş Sebili.

Türlerinin son temsilcileri olan bu sebillerin kent yaşamına döndürülmesi için harekete geçen İzmir Büyükşehir Belediyesi, Dönertaş ve Gaffar-zade Sebilleri’nin restorasyonunu üstlendi. Yapılan restorasyon çalışmalarıyla bu iki sebilin eski fotoğrafların üzerinde soluk bir anı olarak kalmasına engel oldu.

Kentteki tarihsel mimari mirası korumaya büyük önem verdiklerini belirten İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, “Bu tür eserler kentimizin kimliğini oluşturan özel örnekler. Bu duruma seyirci kalamazdık. Elde kalan örneklerin korunmasına yönelik çalışma başlattık. İki sebilimizi restore ederek kente kazandırdık. Emir Sultan Türbesi’nin restorasyonu ile ilgili de proje çalışmalarımız sürüyor. Şehir içinde sayıları artık iyice azalmış olan çeşme, sebil, şadırvan gibi tarihsel su yapılarını onaracağız” diye konuştu.

Gaffar-zade ve Dönertaş Sebili’nin restore edilerek korunması amacıyla Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile yapılan protokol çerçevesinde restorasyon projeleri hazırlandı. İzmir 1 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun onayı ile geçtiğimiz yıl restorasyona başlandı. Bu çalışmalar sonunda Dönertaş Sebili’nin restorasyonu tamamlandı, Gaffar-zade Sebili’ndeki çalışmalar ise son aşamaya geldi.

Restorasyon çalışmalarını İzmir’in güncel sorunlarının çözümü yanında, tarihsel su yapılarını da korumanın bilinciyle hareket eden İZSU Genel Müdürlüğü yürüttü. Dönertaş Sebili restorasyonu ile yapının Anafartalar Caddesi’ne bakan cephesinde yer alan çeşmenin tesisatı yenilendi. Muslukları önümüzdeki günlerde takılacak. Yıllar sonra sebile ismini veren dönertaş dönmeye başladı. Gaffar – zade Sebili’nin ise mermerleri temizlendi, çatısı yenilendi, içi temizlenerek doğramaları değiştirildi. Böylelikle giderek yok olma tehlikesi ile yüz yüze kalan bu iki sebil kent yaşamına kazandırıldı.

Dönertaş Sebili İçin Neler Yapıldı?

• Yapının çevresindeki mevcut beton parkeler sökülerek zemin kazıldı ve yapının çevresindeki özgün zemin kotuna ulaşıldı.
• Dış cephede, mermerler yumuşak sünger ve su ile temizlendi. Mermerlerdeki bozulan derz dolguları özenle temizlenerek, beyaz çimento, mermer tozu ve boya karışımıyla elde edilen dolgu malzemesiyle tekrar yapıldı. Hasar gören yerler onarıldı.
• Yapı dışında bulunan ve mevcut zemindeki yükselme nedeniyle, zemin seviyesinin altında kalmış olan çeşme yalağı da, yapılan kazı sonrası ortaya çıkarıldı ve çeşme fonksiyonu tekrar kazandırıldı.
• Sebile ismini veren, köşedeki masif mermer silindir temizlenerek, yeniden dönmesi sağlandı.
• Çatıdaki alaturka kiremit kaplama söküldü. Yalıtım yapıldı ve yeniden alaturka kiremit ile kaplandı.
• Onaylanan restorasyon projesine göre yeni su tesisatı yapıldı ve tekrar sıvanarak su bazlı boya ile boyandı.
• Mevcut mermer zemin, sadece eksik bordürleri tamamlanarak korundu ve temizlendi.
• Yapının sebil olarak kullanılması zorunluluğu nedeniyle, iç köşeye mermer bir lavabo yerleştirildi, muslukları takılmaya hazır hale getirildi.
• Kubbe altındaki kalem işi süsleme kısmen ıslah edilerek korundu.
• Aydınlatma amacıyla aplikler takıldı.
• Mevcut saç giriş kapısı, yerinde ıslah edilerek korundu ve boyandı.
• Ahşap doğramalar yeni ahşap giyotin doğramalarla değiştirildi. Pencerelerdeki metal kafesler yerinde ıslah edildi.

DÖNERTAŞ SEBİLİ

Anafartalar Caddesi ve 945 Sokak kesişiminde bulunan Dönertaş Sebili, köşesindeki sütunun dönmesinden dolayı bu adı almıştır. 1814 yılında yapılan sebilin sahibinin Osmanzade Seyyid İsmail Rahmi Efendi olduğu sanılmaktadır. Dörtgen planlı sebilin üstü kubbeli olup, alaturka kiremit kaplıdır. İki pencere arasında ve köşeye konan, süslü başlıklı, geçmişte dönen yuvarlak mermer sütun cephenin çarpıcı bir öğesidir. Mermer kaplı cephe, bitkisel motifler, manzara ve hat bezemeler ile süslenmiştir. Tarih boyunca ticari hareketliliğini koruyan Tilkilik bölgesi, günümüzde de çarşı niteliğini ve kısmen de olsa aynı canlılığını korumaktadır.

Paylaş

Ferdi Zeyrek’in adı, gençlik merkezinde yaşayacak

3 Nisan 2026 Cuma

Konak Belediyesi Ferdi Zeyrek Gençlik Merkezi, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın katıldığı törenle açıldı.

Detaya Git

Romanlar için yeni dönem: İzmir’de güçlü iş birliği

3 Nisan 2026 Cuma

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan İzmir Roman Yurttaş Meclisi üyeleri, CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile bir araya geldi. Başkan Dr. Cemil Tugay, Roman yurttaşların karar alma süreçlerine katılımlarını güçlendirmeye çalıştıklarını belirtti.

Detaya Git

Başkan Tugay: Hep beraber İzmir’e hizmet etmenin onurunu yaşıyoruz

3 Nisan 2026 Cuma

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, TÜM BEL-SEN İzmir Şubesi ile 6 bin 173 memur ve sözleşmeli memuru kapsayan toplu iş sözleşmesini imzaladı.

Detaya Git

İzmir’in Fransa şehirleriyle bağı güçleniyor

3 Nisan 2026 Cuma

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Fransa’nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont, İstanbul Başkonsolosu Nadia Fanton ve Fransa Kalkınma Ajansı Ülke Direktörü Xavier Muron’u konuk etti.

Detaya Git