2013/308 No'lu UKOME Kararı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
BİSİKLET KİRALAMA YÖNERGESİ


AMAÇ

MADDE 1- Bu Yönerge, karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde, motorlu taşıt kullanımını azaltmak ve sağlıklı ve çevresel bir ulaşım aracı olan bisikletin UKOME Genel Kurulu kararı ile belirlenecek güzergâhlar üzerinde, kısa ve orta mesafeli seyahatlerde kullanımını teşvik ve özendirmek amacıyla kurulacak "Bisiklet Kiralama Sistemi”ne ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

KAPSAM
MADDE 2- Bu Yönerge, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde, UKOME Genel Kurul kararı ile belirlenen Bisiklet Kiralama Sistemi (BKS) güzergâhlarına, sayılarına, bisikletlerin güvenli bir şekilde kilitleneceği park yerlerine ilişkin hükümleri kapsar.

TANIMLAR
MADDE 3- Bu Yönergede geçen terimlerden;

(1) İBŞB: İzmir Büyükşehir Belediyesi'ni,
(2) Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME): İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları kapsamında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve diğer ilgili mevzuatın öngördüğü her türlü ulaşımla ilgili kararları alan merkezi,
(3) Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü: Bu Yönerge ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek ile görevli İzmir Büyükşehir Belediyesi Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nü,
(4) Zabıta Dairesi Başkanlığı: Bu Yönergenin yürürlüğü sırasında denetim ve yasal işlemlerin uygulanması konusunda görevli İzmir Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı'nı,
(5) Bisiklet: En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü ile pedalı döndürülmek suretiyle hareket eden motorsuz aracı,
(6) Bisiklet Sürücüsü: Bisikleti idare eden kullanıcıyı,
(7) Bisiklet Kiralama Sistemi (BKS): Bireylerin kendilerine ait olmayan bisikletlerin, park istasyonlarından alınmasını, kullanılmasını, takibini, kilitlenerek park edilmesini, fiş verilmesini, kiralama ücretlerinin toplanmasını sağlayan yazılım destekli bir otomasyon sistemini,
(8) Bisiklet Yolu: Kiralama sistemindeki bisikletlerin izleyeceği güzergâh yolunu,
(9) Park İstasyonları (Terminaller, Park Yerleri ve Bilgilendirme Panosu): Kiralık bisikletlerin teslim alınmasını ve kilitlenerek teslim edilmesini sağlayan üniteleri,
(10) İşletmeci: Bu yönerge kapsamında Bisiklet Kiralama Sisteminin (BKS) işletilmesinden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişileri,
(11) Bisiklet Uygunluk Belgesi: Bisiklet kiralama sistemi işletmecisinin bu Yönerge hükümlerine uygun olarak yenileyeceği/vize yaptıracağı ve 1 (bir) yıl geçerliliği olan Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce düzenlenecek belgeyi,
(12) Bisiklet Çalışma İzin Belgesi: Bisiklet kiralama sistemi işletmecisinin bu Yönerge hükümlerine uygun olarak yenileyeceği/vize yaptıracağı ve 2 (iki) yıl geçerliliği olan Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce düzenlenecek belgeyi,
(13) Bisiklet Tescil Belgesi: Bisikletin donanım ve teçhizat bilgileri ile işletmecinin kimlik bilgilerinin yer aldığı Karayolları Trafik Yönetmeliği EK.8'e göre İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce düzenlenecek belgeyi,
(14) Bisiklet Numarası: Bisikletin görünen yüzüne konulacak numarayı,
(15) Bisiklet Kayıt Defteri: İşletmecinin Karayolları Trafik Yönetmeliği EK.8'e göre hazırlanmış kimliklerinin ve bisikletlerin cins ve özelliklerinin kaydedildiği İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce tutulacak defteri,
ifade eder.

HUKUKî DAYANAK
MADDE 4- Bu Yönerge;

(1) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu,
(2) Karayolları Trafik Yönetmeliği,
(3) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 9. maddesi,
(4) 15. 06. 2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği,
(5) İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin 11.06.2007 tarih, 588 sayılı kararıyla onaylanan İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kuruluş Görev Yetki Çalışma ve Usulleri Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

KİRALIK BİSİKLET GÜZERGÂHLARI
MADDE 5-

(1) Kiralık bisiklet güzergâhları, UKOME Genel Kurulu'nca belirlenecektir. Bisiklet kullanıcıları UKOME Genel Kurulu'nca belirlenen kiralık bisiklet güzergâhları ve park istasyonları dışına çıkamaz. Güzergâhı değiştirmeye veya yeniden belirlemeye UKOME Genel Kurulu yetkilidir.
(2) Kiralık bisikletlerin teslim alınacağı ve teslim edileceği kiralık bisiklet park yerleri-istasyonları ve sayıları UKOME Genel Kurulu'nca belirlenecektir. Kiralık bisiklet park yerlerini-istasyonlarını değiştirmeye veya yeniden belirlemeye UKOME Genel Kurulu yetkilidir.

BİSİKLET KULLANIM ESASLARI
MADDE 6-

(1) UKOME tarafından belirlenmiş kiralık bisiklet güzergâhı dışına çıkılamaz.
(2) Yaya yollarında ve taşıt yollarında kullanılamaz.
(3) İkiden fazla bisiklet yan yana sürülemez.
(4) Bisikletler 18 yaşından küçüklere kiralanamaz.
(5) Bisikletin işaret verme dışında, çift elle sürülmesi zorunludur.
(6) Bisiklet sürücüsü, kendi ve diğer bisiklet sürücülerinin veya yayaların can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde bisiklet kullanamaz.
(7) Kiralık bisiklet; park yerinden teslim alınmasından, park yerine teslim edilmesine (kilitlenmesi dâhil) kadarki süreçte, bisikleti kiralayanın ve sürücüsünün sorumluluğundadır.
(8) Bisikletlerin temiz ve bakımlı tutulması zorunludur.

PARK İSTASYONLARI (TERMİNALLER, PARK YERLERİ VE BİLGİLENDİRME PANOSU)
MADDE 7 -

Kentin görsel estetiği ile uyumlu bisiklet park istasyonu; abonelik, kiralama, ücret ödeme işlemlerinin gerçekleştirildiği, merkezi yönetim sistemi ile iletişimi sağlayan bir adet terminal, bir adet bilgilendirme panosu ve belirlenen sayıda bisikletlere uygun park yerlerinden oluşacaktır.

Bisiklet park istasyonu bileşenleri kentin görsel estetiğine ve TSE standartlarına uygun, modüler, hava koşullarına ve aşındırma etkilerine dayanıklı olmalıdır. Bisiklet park istasyonları kısa süreli elektrik kesintileri veya anlık voltaj değişimlerine karşı güvenli bir yapı içerisinde çalışmalıdır.

Bisiklet park istasyonlarından uygun ödeme araçları ile bisikletler kiralanabilecektir.

7.1. TERMİNAL
Bisiklet kiralama sistemine ilişkin tüm işlemlerin yapıldığı özel kilitli bisiklet park yerleri ile direkt, diğer terminaller ve merkezi yönetim sistemi ile online bağlantı halinde olan kentin görsel estetiği ile uyumlu elektronik ünitedir.

a) Her terminalde kiralama, abonelik koşulları, ücretlendirme ve ödeme koşulları ile ilgili detaylı bilgi kullanıcıya sağlanmalıdır.
b) Her terminalde abonelik, bisiklet kiralama, ücret ödeme, kiralanan bisikletin geri teslim işlemleri yapılmalıdır.
c) Her terminal kendine bağlı park yerleri ile direkt bağlantılı olmalı ve park yerlerini kontrol etmelidir.
d) Her terminal özel kilitli bisiklet parklarından gelen işlem bilgilerini, (kilit açma kilitleme vb.) bisikletler teslim alındığında veya teslim edildiğinde, kullanıcı kimliği, bisiklet kimliği, tarih-saat bilgisi, istasyon kimlik bilgisi ve kapak açık bilgisi gibi bilgileri merkezi yönetim sistemine eş zamanlı olarak iletmeli ve bu bilgiler kayıt edilebilir nitelikte olmalıdır.
e) Montaj detayları İzmir ili dış hava şartları dikkate alınarak yapılacaktır.
f) Her terminal istasyonunun bütünlüğü içerisinde işlevine uygun olarak kolay algılanabilir ve kullanılabilir şekilde tasarlanmalıdır.
g) Terminaller bulunduğu alanın diğer kullanım şekillerini aksatmayacak boyutlarda olmalıdır ve istasyonun yerine göre farklı konumlandırmalara uygun olmalıdır.
h) Darbelere karşı dayanıklı olmalıdır.

7.2 PARK YERİ: Kiralama işleminden sonra kilidin açılarak bisikletin teslim alınmasını ve kilitlenerek istasyona teslim edilmesini sağlayan, kullanılan bisikleti tanımlayabilen istasyon terminali ile direkt, merkezi yönetim sistemi ile online iletişim halinde olan elektronik ve mekanik ünitelerdir.

a) İşletmecinin önerdiği ve UKOME tarafından uygun görülen yerlere bisiklet park yeri konulacaktır.
b) Park yerlerinde, park yerlerinden bisikletin kilit sistemi açılarak teslim alınması ve kilitlenerek teslim edilmesi sağlanacaktır.
c) Park yerlerine sisteme ait bisikletlerden başka bisiklet park edilememelidir.
d) Park yerleri bisikletin doğru bir şekilde kilitlendiği, teslim alındığı ve işlemin doğru bir şekilde gerçekleşmediği bilgisini kullanıcıya uyaracaktır.
e) Olası uzun süreli elektrik kesintilerinde, mevcut yedek enerjinin de tükendiği durumlarda bisikletlerin, park istasyonlarına normal kullanımlarda olduğu gibi kolayca kilitlenmesi sağlanacaktır.

7.3. BİLGİLENDİRME PANOSU
Üzerinde kent haritası, diğer ulaşım sistemleri haritası, bisiklet güzergâhları ve bisiklet kiralama sistemi ile ilgili bilgilerin olduğu panodur.

7.3.1. Kullanım Özellikleri
a) Bilgilendirme panosunun amacı; kullanıcılara toplu ulaşım sistemleri ve bisiklet kiralama sistemi hakkında bilgi vermektir.
b) Bilgilendirme panosunun arka yüzü, İBŞB bilgi ve ilanların yapılabileceği şekilde olacaktır.

7.3.2. Tasarım
a) Kentin görsel estetiği ile uyumlu, İBŞB'nin uygun göreceği bilgilendirme panoları bulunduğu alanın diğer kullanım şekillerini aksatmayacak boyutlarda ve istasyonun yerine göre farklı konumlandırmalara uygun olmalıdır.
b) Kolay algılanabilir ve kullanım amacını tarif eder nitelikte olmalıdır.
c) Bilgilendirme panosunun içerik sunan bölümü her türlü hava koşullarında kolayca kullanılabilecek ışık değerlerine sahip olmalıdır.

BİSİKLETLER
MADDE 8 -
Bisikletler; Bisiklet Kiralama Sistemiyle uyum sağlayacak, fonksiyonel ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Bisiklet Kiralama Sistemi logosu bulunan kişisel ulaşım araçlarıdır.

Bisikletler, gövde, kilit sistemi, elektrik ve elektronik aksam olmak üzere üç ana bölümden oluşacaktır.

a) Bisikletler maksimum 25 kg, vitesli (en az 3), göbek dinamo, ön ve arka fren setleri ile el freni tertibatı ve bisiklet park istasyonlarına kilitlenme düzeneğine sahip olacaktır.
b) Kısa süreli parklar için park destek ayağı bulunacaktır.
c) Bisikletlerin pedalları ile ön ve arka tekerleklerinde reflektör, ön tarafta aydınlatma ışığı ve arka tarafta da kırmızı reflektif olacaktır.
d) Gidon üzerinde uyarı amaçlı mekanik zil düzeneği bulunacaktır.
e) Zincir ve vites aksamının üstü kapalı ve korumalı olacaktır.
f) Tüm bisikletler aynı model ve renkte ayrıca İzmir İli dış hava şartlarına dayanıklı olacaktır. Kullanılacak renkler İBŞB tarafından belirlenecektir.
g) Tüm bisikletler aylık olarak rutin bir şekilde bakımdan geçirilecektir.
h) Çalışacak bisiklet sayısı UKOME tarafından belirlenecektir.
i) İşletmeci, UKOME tarafından belirlenen bisiklet sayısını bulundurmak zorundadır.

GÜVENLİK VE TAKİP SİSTEMLERİ
MADDE 9 - Güvenlik ve takip sistemleri, tüm istasyonların terminal kullanım alanı ve özel kilitli park yerlerinin tamamı görüntüleme sistemleri ile takip edilecek ve kayıt altına alınacaktır.

"BİSİKLET TESCİL BELGESİ" DÜZENLEME KOŞULLARI
MADDE 10-
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 22. maddesinin (d) bendi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca İzmir Büyükşehir Belediyesi Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce tescili yapılacak bisikletler için aşağıdaki esaslar uygulanır:

(1) İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'ne başvuracak işletmecinin (gerçek ve tüzel kişiler) Karayolları Trafik Yönetmeliği EK.8'e göre hazırlanmış kimliklerinin ve bisikletlerin cins ve özelliklerinin kaydedildiği bir defter tutulur.
(2) İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'ne bu Yönerge hükümlerine göre hazırlayacakları belgeleri ile başvuracak her bisiklet için, "Bisiklet Tescil Belgesi"ve "Bisiklet Çalışma İzin Belgesi"düzenlenerek işletmeciye (gerçek ve tüzel kişiler) verilir.
(3) Bisiklet numaraları işletmeci tarafından uygun ebatta, bisikletin görünen bir yüzüne İBŞB'nin onayı ile konulacaktır.
(4) İşletmecilerin belgeleri ve bu Yönergede gösterilen şartlara uyup uymadıkları Zabıta Dairesi Başkanlığı'nca denetlenir.

BİSİKLET KULLANIMINA İZİN VERİLMESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER
MADDE 11-
Bu yönerge kapsamında İBŞB sınırlarında faaliyet gösterecek bisikletlere; "Bisiklet Çalışma İzin Belgesi"İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü tarafından bu Yönerge hükümlerine ve UKOME kararlarına uygun olarak verilir.

"BİSİKLET ÇALIŞMA İZİN BELGESİ" BAŞVURU BELGELERİ
MADDE 12-

(1) İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nden alınacak Bisiklet Kiralama Sistemi işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler tarafından doldurulacak Başvuru Formu,
(2) Tüzel kişilerden imza sirküleri, imza yetkilisi gerçek kişinin adrese dayalı nüfus kaydı,
(3) Vergi levhası fotokopisi,
(4) 2 adet vesikalık fotoğraf,
(5) İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nden alınmış "Bisiklet Uygunluk Belgesi",
(6) İzmir Büyükşehir Belediyesi Gelir Müdürlüğü hesabına yatırılmış, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince tespit edilen, "Bisiklet Uygunluk Belgesi Ücreti" makbuzunun aslı,
(7) "Bisiklet Çalışma İzin Belgesi"başvuru belgelerini tamamlayan gerçek ve tüzel kişilere İBŞB Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü tarafından 2 (iki) yıl geçerliliği olan "Çalışma İzin Belgesi"verilecektir. Çalışma İzin Belgesi her yıl yenilenir/vize yaptırılır. Çalışma İzin Belgesi yenilenmeyen/vizesi yaptırılmayan işletmecinin faaliyetine son verilerek, 10 gün içinde mevcut tesislerinin sökülmesi sağlanarak faaliyet alanının terki gerçekleştirilir.

DENETİM
MADDE 13- Bu Yönergeye uygunluğun denetimi Zabıta Dairesi Başkanlığı tarafından yapılacaktır.

HÜKÜM BULUNMAYAN HALLERDE YAPILACAK DÜZENLEMELER
MADDE 14- Bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli düzenlemeyi yapmaya İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) yetkilidir.

YÜRÜRLÜK
MADDE 15- 5216 sayılı Büyük Şehir Belediyesi Kanunu ve Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği ile verilen yetkilere dayanarak hazırlanan bu Yönerge UKOME Genel Kurulu'nda kabul edildikten sonra, İBŞB Başkanlık Makamı'nın Onayı ile yürürlüğe girer.

YÜRÜTME
MADDE 16- Bu Yönerge, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı adına Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğü'nce yürütülür.